Śrīmad-Bhāgavatam 4.1.49-52
पितृभ्य एकां युक्तेभ्यो भवायैकां भवच्छिदे ।
श्रद्धा मैत्री दया शान्तिस्तुष्टि: पुष्टि: क्रियोन्नति: ॥ ४९ ॥
बुद्धिर्मेधा तितिक्षा ह्रीर्मूर्तिर्धर्मस्य पत्नय: ।
श्रद्धासूत शुभं मैत्री प्रसादमभयं दया ॥ ५० ॥
शान्ति: सुखं मुदं तुष्टि: स्मयं पुष्टिरसूयत ।
योगं क्रियोन्नतिर्दर्पमर्थं बुद्धिरसूयत ॥ ५१ ॥
मेधा स्मृतिं तितिक्षा तु क्षेमं ह्री: प्रश्रयं सुतम् ।
मूर्ति: सर्वगुणोत्पत्तिर्नरनारायणावृषी ॥ ५२ ॥
pitṛbhya ekāṁ yuktebhyo
[pitribhya ekaam yuktebhyo]
bhavāyaikāṁ bhava-cchide
[bhavaayaikaam bhava-chchide]
śraddhā maitrī dayā śāntis
[shraddhaa maitree dayaa shaantis]
tuṣṭiḥ puṣṭiḥ kriyonnatiḥ
[tushtih pushtih kriyonnatih]
buddhir medhā titikṣā hrīr
[buddhir medhaa titikshaa hreer]
mūrtir dharmasya patnayaḥ
[moortir dharmasya patnayah]
śraddhāsūta śubhaṁ maitrī
[shraddhaasoota shubham maitree]
prasādam abhayaṁ dayā
[prasaadam abhayam dayaa]
śāntiḥ sukhaṁ mudaṁ tuṣṭiḥ
[shaantih sukham mudam tushtih]
smayaṁ puṣṭir asūyata
[smayam pushtir asooyata]
yogaṁ kriyonnatir darpam
[yogam kriyonnatir darpam]
arthaṁ buddhir asūyata
[artham buddhir asooyata]
medhā smṛtiṁ titikṣā tu
[medhaa smritim titikshaa tu]
kṣemaṁ hrīḥ praśrayaṁ sutam
[kshemam hreeh prashrayam sutam]
mūrtiḥ sarva-guṇotpattir
[moortih sarva-gunotpattir]
nara-nārāyaṇāv ṛṣī
[nara-naaraayanaav rishee]
Word-for-word
pitṛbhyaḥ
—
to the Pitās
ekām
—
one daughter
yuktebhyaḥ
—
the assembled
bhavāya
—
to Lord Śiva
ekām
—
one daughter
bhava-chide
—
who delivers from the material entanglement
śraddhā, maitrī, dayā, śāntiḥ, tuṣṭiḥ, puṣṭiḥ, kriyā, unnatiḥ, buddhiḥ, medhā, titikṣā, hrīḥ, mūrtiḥ
—
names of thirteen daughters of Dakṣa
dharmasya
—
of Dharma
patnayaḥ
—
the wives
śraddhā
—
Śraddhā
asūta
—
gave birth to
śubham
—
Śubha
maitrī
—
Maitrī
prasādam
—
Prasāda
abhayam
—
Abhaya
dayā
—
Dayā
śāntiḥ
—
Śānti
sukham
—
Sukha
mudam
—
Muda
tuṣṭiḥ
—
Tuṣṭi
smayam
—
Smaya
puṣṭiḥ
—
Puṣṭi
asūyata
—
gave birth to
yogam
—
Yoga
kriyā
—
Kriyā
unnatiḥ
—
Unnati
darpam
—
Darpa
artham
—
Artha
buddhiḥ
—
Buddhi
asūyata
—
begot
medhā
—
Medhā
smṛtim
—
Smṛti
titikṣā
—
Titikṣā
tu
—
also
kṣemam
—
Kṣema
hrīḥ
—
Hrī
praśrayam
—
Praśraya
sutam
—
son
mūrtiḥ
—
Mūrti
sarva-guṇa
—
of all respectable qualities
utpattiḥ
—
the reservoir
nara-nārāyaṇau
—
both Nara and Nārāyaṇa
ṛṣī
—
the two sages.
Blended reading (Sanskrit + English inline)
pitṛbhya ekāṁ yuktebhyo
pitṛbhyaḥ
to the Pitās
ekām
one daughter
yuktebhyaḥ
the assembled
bhavāyaikāṁ bhava-cchide
bhavāya
to Lord Śiva
ekām
one daughter
bhava-chide
who delivers from the material entanglement
śraddhā maitrī dayā śāntis
śraddhā, maitrī, dayā, śāntiḥ, tuṣṭiḥ, puṣṭiḥ, kriyā, unnatiḥ, buddhiḥ, medhā, titikṣā, hrīḥ, mūrtiḥ
names of thirteen daughters of Dakṣa
tuṣṭiḥ puṣṭiḥ kriyonnatiḥ
buddhir medhā titikṣā hrīr
dharmasya
of Dharma
mūrtir dharmasya patnayaḥ
patnayaḥ
the wives
śraddhāsūta śubhaṁ maitrī
śraddhā
Śraddhā
asūta
gave birth to
śubham
Śubha
maitrī
Maitrī
prasādam abhayaṁ dayā
prasādam
Prasāda
abhayam
Abhaya
dayā
Dayā
śāntiḥ sukhaṁ mudaṁ tuṣṭiḥ
śāntiḥ
Śānti
sukham
Sukha
mudam
Muda
tuṣṭiḥ
Tuṣṭi
smayaṁ puṣṭir asūyata
smayam
Smaya
puṣṭiḥ
Puṣṭi
asūyata
gave birth to
yogaṁ kriyonnatir darpam
yogam
Yoga
kriyā
Kriyā
arthaṁ buddhir asūyata
medhā smṛtiṁ titikṣā tu
kṣemaṁ hrīḥ praśrayaṁ sutam
mūrtiḥ sarva-guṇotpattir
unnatiḥ
Unnati
darpam
Darpa
nara-nārāyaṇāv ṛṣī
artham
Artha
buddhiḥ
Buddhi
asūyata
begot
medhā
Medhā
smṛtim
Smṛti
titikṣā
Titikṣā
tu
also
kṣemam
Kṣema
hrīḥ
Hrī
praśrayam
Praśraya
sutam
son
mūrtiḥ
Mūrti
sarva-guṇa
of all respectable qualities
utpattiḥ
the reservoir
nara-nārāyaṇau
both Nara and Nārāyaṇa
ṛṣī
the two sages.
One of the remaining two daughters was given in charity to the Pitṛloka, where she resides very amicably, and the other was given to Lord Śiva, who is the deliverer of sinful persons from material entanglement. The names of the thirteen daughters of Dakṣa who were given to Dharma are Śraddhā, Maitrī, Dayā, Śānti, Tuṣṭi, Puṣṭi, Kriyā, Unnati, Buddhi, Medhā, Titikṣā, Hrī and Mūrti. These thirteen daughters produced the following sons: Śraddhā gave birth to Śubha, Maitrī produced Prasāda, Dayā gave birth to Abhaya, Śānti gave birth to Sukha, Tuṣṭi gave birth to Muda, Puṣṭi gave birth to Smaya, Kriyā gave birth to Yoga, Unnati gave birth to Darpa, Buddhi gave birth to Artha, Medhā gave birth to Smṛti, Titikṣā gave birth to Kṣema, and Hrī gave birth to Praśraya. Mūrti, a reservoir of all respectable qualities, gave birth to Śrī Nara-Nārāyaṇa, the Supreme Personality of Godhead.
Gauḍīya Ācāryas
Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura
Gauḍīya
Translation
He gave one daughter to the Pitṛs combined and one daughter to Śiva, who destroys material existence. The names of the thirteen daughters of Dakṣa who were given to Dharma are Śraddhā, Maitrī, Dayā, Sānti, Tuṣṭi, Puṣṭi, Kriyā, Unnati, Buddhi, Medhā, Titikṣā, Hrī and Mūrti. Śraddhā gave birth to Śubha, Maitrī produced Prasāda, Dayā gave birth to Abhaya.
Yuktebhaḥ means together. By the original meaning of the words the daughters starting with Śraddhā are the presiding deities of various śaktis of ṣattva-guṇa. These daughters had corresponding qualities.
Personal Guidance
Dharma received thirteen daughters and Śiva 'the deliverer of sinful persons' received one — the family dispersed itself across the principles that hold society together. Diversification of dharma serves the whole.
Reflection Questions
- Am I serving only one slice of dharma when many are needed?
- Where could I diversify my service to support what holds society together?
My note
Source: vedabase.io